Een van mijn herinneringen aan de basisschool is dat het boek Welterusten, Kleine Beer van Martin Wadell in de leeshoek stond. Ik vond de omslag al leuk om naar te kijken en kon me al vermaken door het boek heen te bladeren. Barbara Firth heeft prachtige tekeningen gemaakt voor in het boek. Toen Amanda vroeg wat mijn lievelingsboek was uit mijn kindertijd, kwam dit boek meteen in me op. Nu denk ik dat dit boek echt met mij is meegegroeid: van kind naar ouder.

Waarom dit verhaal volgens mij nog steeds actueel is. 

Wat dit boek zo herkenbaar maakt, is hoe eerlijk het omgaat met angst. Kleine Beer is bang in het donker. Grote Beer doet precies wat ik als ouder ook zou doen: proberen op te lossen. Een klein lampje neerzetten. Werkt dat niet? Dan een grotere lamp. Maar niets lijkt echt te helpen. En dat is precies de realiteit. Kinderen zitten vol indrukken, prikkels en gedachten. Ze kunnen niet ‘even’ op een stopknop drukken. Dat laat Kleine Beer ook zien: hij blijft zeggen dat hij bang is. Die zin wordt steeds herhaald. Dit laat precies zien waar wij in de maatschappij steeds vaker tegenaan lopen: gevoelens verdwijnen niet omdat er één keer een oplossing wordt aangeboden.

Geduld

En hoewel dit boek veel rust uitstraalt door de zachte tekeningen en de herhaling van de zinnen, gebeurt er ’s avonds vaak juist iets anders. Je denkt dat je na de bedtijd van de kinderen eindelijk rust hebt, maar dan staat er toch weer een kind naast je. Dan moet het geduld ergens vandaan komen. Grote Beer laat zien hoe waardevol dat geduld is. Hij blijft rustig, aanwezig en in contact. Dat raakt aan iets groters dan alleen opvoeding. In een wereld waarin alles snel moet en problemen direct opgelost moeten worden, laat dit boek zien dat aandacht en nabijheid minstens zo belangrijk zijn. Het draagt bij aan hoe we als samenleving leren omgaan met emoties: niet door ze met een snelle oplossing weg te duwen, maar door ze serieus te nemen.

Hoe moet je angsten dan serieus nemen?
Het boek laat zien dat dezelfde oplossing in dezelfde situatie niet helpt om van de angst af te komen. Grote Beer blijft vragen stellen en ontdekt zo dat hij het perspectief moet veranderen. Letterlijk. Grote Beer haalt Kleine Beer uit bed en verandert de situatie. Niet meer in bed blijven liggen, maar naar buiten gaan. En ook al is het nog steeds donker, je ziet ineens de maan en de sterren.

Dat boek uit de boekenkast op de basisschool leert mij nog steeds een belangrijke les: je hoeft gevoelens niet altijd weg te nemen, maar je kunt kinderen helpen er anders naar te kijken. Dat vraagt tijd, aandacht en creativiteit. En misschien ook een beetje rebels ouderschap: zeg maar eens tegen je kind, als het al in bed ligt: “Kom, we gaan naar buiten.” 

Input van een leekracht

Onderbouw: 
Dit boek is een tijdloos verhaal dat het hele jaar geschikt is om voor te lezen.
Je kunt dit boek 3 maal voorlezen
Bekijk de eerste les de kaft, vraag naar de titel en probeer aan de hand van de voorkant het verhaal te voorspellen. Stel tijdens het voorlezen die wie waar en waarom vragen. 
Neem met het voorlezen ook een lantaarn mee en een grote en een kleine beer. Heb je dat niet in de klas of thuis? Doe dan een oproep aan de ouders! 
De tweede les kun je aansluiten bij het domein  rekenen: de beer krijgt een steeds grotere lantaarn. Gebruik  het liefst zelf ook 3 verschillende lantaarn. Laat vooraf de kinderen steeds de juiste grote pakken en bij het beertje zetten. Benoem de rekenbegrippen klein-groter-grootst. Neem meerdere materialen mee die de kinderen moeten sorteren op maat. 
De derde keer laat je het verhaal uitspelen door de kinderen. Terwijl jij voorleest spelen de kinderen het verhaal uit. Dit kan met de knuffels( als een handpop) of dat ze zelf de beer spelen. Leg dit vervolgens ook in een hoek, met het boek erbij zodat dat de kinderen er gedurende de week/weken mee kunnen spelen.

Het verhaal zelf spelen is het verhaal echt begrijpen. Zo zijn de kinderen ook actief bezig met taal. 

Middenbouw:
Lees het verhaal voor maar stop voordat de oplossing van het nachtlampje komt. Bedenk met de leerlingen allemaal mogelijkheden hoe ze kleine beer kunnen helpen. Hierbij kunnen ze bijvoorbeeld ook met elkaar een oplossing of meerdere bedenken. Bespreek de oplossingen en lees dan het verhaal af. Klopt dit? Wat zou jij hebben gekozen? 

Bovenbouw:
Ook in de bovenbouw prentenboeken lezen? Ja zeker. Vinden ze heerlijk. Niet elke dag maar prima om wekelijks te doen en bijvoorbeeld te koppelen aan een ander vak. Ja, in het begin is het wennen voor de leerlingen, want het is natuurlijk niet stoer (cringe), maar het is een kwestie van gewenning en stiekem genieten ze er enorm van! 

Welterusten kleine beer kun je goed inzetten tijdens lessen over sociale vaardigheid.
Het gaat hier om angst. Ga met de leerlingen in gesprek over of zij weleens bang zijn, waarvoor en wat ze dan doen. En wat ze ervan vinden dat grote beer, kleine beer blootstellen aan angst. Zou jij zoiets durven en met wie?  Waarom wel en waarom niet? 

Lees jij dit boek thuis met je kinderen?
Of ben je leerkracht en heb jij nog leuke tips om dit boek aan een lesprogramma te koppelen? Laat het ons weten!